Newsletter Tydzień w SEP

13 października br. XXVI Konferencja Okrągłego Stołu „Polska w drodze do Społeczeństwa Informacyjnego” pod tegorocznym hasłem „Dzisiejsze wyzwania - rzeczywistością jutra”, po kilku latach przerwy ponownie odbyła się w Sejmie RP. Jej współorganizatorem był poseł Kosma Złotowski, organizator i przewodniczący powstałego w 2000 r. Zespołu poselskiego na rzecz Społeczeństwa Informacyjnego, a obecnie polski poseł do parlamentu europejskiego EKR. To dzięki jego wsparciu patronat nad KOS 2025 przyjął przewodniczący Sejmowej Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii poseł Bartłomiej Pejo.

Tegoroczna KOS miała charakter rocznicowy, związany nie tylko z 25-leciem samej konferencji, ale również samą rocznicą powołania pierwszego Zespołu Poselskiego Na Rzecz Społeczeństwa Informacyjnego, który wprowadził problematykę społeczeństwa informacyjnego i cyfryzacji na forum dyskusji sejmowych. Powołany na początku 2000 roku Zespół nie tylko wsparł organizację KOS, ale nawet w trakcie jej obrad przedstawił informację o inicjatywie Zespołu, która zaowocowała przyjęciem 14 lipca 2000 r. przez Sejm RP Uchwały „w sprawie budowania podstaw społeczeństwa informacyjnego w Polsce”, zobowiązującej Rząd do podjęcia szeregu konkretnych działań.

Kolejne lata przyniosły zarówno stopniowe wypełnianie tych zobowiązań, jak i realizację części postulatów prezentowanych na KOS. Opracowano pierwszy program działań nazwany e-Polska, wprowadzono dział społeczeństwo informacyjne i cyfryzacja, a następnie powołano ministerstwo cyfryzacji i komisję sejmową zajmującą się tą tematyką. Z okazji 25-lecia tych pierwszych kroków w Sejmie RP na rzecz społeczeństwa Informacyjnego w Polsce, specjalne listy gratulacyjne prezes SEP skierował na ręce posła Kosmy Złotowskiego oraz wielu osób, zasłużonych dla organizacji kolejnych KOS i do dzisiaj zaangażowanych w kolejne edycje. Wśród wyróżnionych był zarówno były rektor UKSW, twórca i realizator idei „cyfrowego uniwersytetu” ks. prof. Stanisław Dziekoński, Pani prezes FSNT-NOT Ewa Mankiewicz-Cudny, jak również prof. Zbigniew Kierzkowski, animator i wieloletni organizator „Młodzieżowej KOS”, prof. Marian Niedźwiedziński, twórca i organizator przez wiele lat ważnej Konferencji dotyczącej EDI (Electronic Data Interchange), a także prof. Zbigniew Piotrowski, zaangażowany w organizację Sesji ŚDTiSI oraz aktywnie prezentujący wiele ciekawych tematów na kolejnych KOS.

Po wystąpieniu prezesa SEP prof. Sławomira Cieślika oraz wprowadzeniu dokonanym przez posła Kosmę Złotowskiego, a także po miłej części wspomnieniowej dr Andrzej M. Wilk, który przygotował obszerne wprowadzenie i tezy do dyskusji na KOS, przedstawił wprowadzenie do dwóch sesji roboczych tegorocznej KOS. Zarysował w syntetycznej formie panoramę wyzwań związanych z cyfryzacją oraz podkreślił konieczność wypracowywania strategii, również w obszarze cyfryzacji, która byłaby osadzona w misji i wizji narodu i państwa. Brak własnych celów i strategii oraz głównie reaktywny charakter działań powoduje, że nawet nieświadomie możemy realizować zręcznie podsunięte cudze strategie i cudze cele.

W pierwszej sesji po wypowiedzi posła Kosmy Złotowskiego, zogniskowanej na kierunkach dyskusji i debat w Parlamencie Europejskim, wystąpił ks. prof. Stanisław Dziekoński, który zaakcentował rolę humanistyki i troski o dobro człowieka w erze cyfrowej. W kolejnych wypowiedziach prof. Zbigniew Piotrowski przedstawił w bardzo uporządkowanej i syntetycznej formie, techniczne i technologiczne wyzwania cyfryzacji, a generał prof. Bogusław Smólski, były Rektor WAT, organizator i pierwszy dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, zarysował kluczowe obecnie wyzwanie suwerenności technologicznej. Wystąpienia w pierwszej, strategicznej sesji KOS, zamknęło wystąpienie prof. Janusza Dudczyka, który przedstawił kluczowe dla podejmowania szybkich, prawidłowych decyzji, zwłaszcza w warunkach nadzwyczajnych, wyzwanie świadomości sytuacyjnej.

W drugiej, aplikacyjno-dziedzinowej sesji KOS wystąpił prof. Marian Niedźwiedziński, który przedstawił zagadnienie zarządzania wiedzą osobistą, jako swoiste antidotum na przeciążenie/przebodźcowanie informacyjne, a pan Marcin Olender prezes ISOC Poland Chapter omówił narastające zagrożenie prywatności i wielu praw podstawowych wynikające z podejmowanych działań legislacyjnych. W części technicznej tej Sesji wystąpiła mgr inż. Marta Bistroń z WAT, która w klarowny i sugestywny sposób przedstawiła kierunki rozwoju sztucznej inteligencji w oparciu o najnowsze trendy w przetwarzaniu neuronowym. Cenny, syntetyczny przegląd kierunków rozwoju telekomunikacji i jej współczesne wyzwania, wymagające uwzględnienia w polityce naukowej i działaniach inwestycyjnych przedstawił dr Jerzy Żurek, były dyrektor Instytutu Łączności, a prezes OEIT SEP dr Wojciech Stęplewski, w swoim precyzyjnym, bogato ilustrowanym wystąpieniu, dowodnie wskazał na ryzyko występujące dla bezpieczeństwa sprzętowego systemów elektronicznych. Wynika ono z braku rozwoju własnych technologii i powszechnego stosowania zagranicznych układów i urządzeń cyfrowych. Dotyczy to również układów wielowarstwowych, których faktyczna struktura może nie odpowiadać deklaracjom producentów i może nawet zawierać trudne do wykrycia elementy czynne. 

Podsumowując XXVI KOS 2025, prowadzący Konferencję dr Andrzej M. Wilk wyraził w imieniu organizatorów podziękowanie wszystkim uczestnikom i prelegentom. Zwrócił uwagę, że ogrom zagadnień i ich waga wymagałaby podjęcia między kolejnymi konferencjami intensywnych prac i spotkań roboczych, deklarując gotowość ich podjęcia. Podkreślił również, że w ciągu 25 lat poszczególne KOS były poświęcone wielu zagadnieniom szczegółowym. Taki popularny obecnie temat jak AI, był omawiany i dyskutowany na KOS jeszcze w 2018 r., a związane z cyfryzacją wyzwania dla bezpieczeństwa, stanowiły przedmiot obrad jeszcze w 2013 r. Wszystko wskazuje więc na to, że poszczególne KOS, antycypując wyzwania, jakie ogół społeczeństwa uświadamia sobie po kilku latach, spełniają ważną społecznie rolę. Mogą stanowić bazę wyjściową do wyprzedzającej dyskusji i przygotowania się do dzisiejszych wyzwań, które jutro staną się palącą rzeczywistością. Niedostatek techników w strukturach władzy powoduje, że brak jest tam wyobraźni technicznej, pozwalającej na przewidzenie kierunków rozwoju techniki i jej aplikacji oraz podjęcie niezbędnych działań. Lukę tą w obszarze cyfryzacji może do pewnego stopnia zapełnić KOS. Dzięki niej, politycy działający reaktywnie i prawnicy, których natura zawodu sprowadza się często do porządkowania zastanej rzeczywistości, mogą uzyskać narzędzie pozwalające im wcześniej przygotować się do odpowiedzi na wyzwania, które dopiero nadejdą.

Andrzej M. Wilk

Przewodniczący Sekcji Technik Informacyjnych SEP

Fot. Bożena Lachowicz