Newsletter Tydzień w SEP

Warszawa to miasto, które większość z nas zna… a przynajmniej tak nam się wydaje. Codziennie przemierzamy te same ulice, mijamy znane budynki i spieszymy do swoich obowiązków. Tymczasem tuż za rogiem, za niepozorną bramą czy w cieniu dobrze znanych kamienic, kryje się zupełnie inna Warszawa – pełna historii, niezwykłej architektury, śladów rozwoju techniki i miejsc, których istnienia często nawet nie podejrzewamy.

Pięknie oddał to Julian Tuwim w swoim wierszu:

„Jaka wielka jest Warszawa!
Ile domów, ile ludzi!
Ile dumy i radości
W sercach nam stolica budzi!

Ile ulic, szkół, ogrodów,
Placów, sklepów, ruchu, gwaru,
Kin, teatrów, samochodów
I spacerów, i obszaru!

Aż się stara Wisła cieszy,
Że stolica tak urosła,
Bo pamięta ją maleńką,
A dziś taka jest dorosła”.

Warszawa jest miastem, które większość z nas zna przede wszystkim z codziennych dojazdów do pracy, uczelni czy domu. Przemierzamy te same ulice, mijamy te same budynki i często nie dostrzegamy, jak wiele niezwykłych miejsc kryje się tuż obok – za zabytkową bramą, na cichym dziedzińcu czy przy niepozornej uliczce.

To właśnie z pasji do odkrywania historii miasta oraz jego technicznego i architektonicznego dziedzictwa narodziła się inicjatywa kol. Andrzeja Englerta, byłego prezesa, a obecnie wiceprezesa Oddziału Warszawskiego SEP. Cykl spacerów „Z SEP-em po inżyniersku po Warszawie” od kilku lat cieszy się dużym zainteresowaniem członków SEP oraz sympatyków Warszawy, pokazując stolicę z zupełnie innej perspektywy.

Spacerując po Warszawie, możemy przekonać się, że nawet dobrze znane okolice wciąż skrywają wiele tajemnic. Wśród zwartej zabudowy, hałasu i codziennego pośpiechu odnajdujemy miejsca zielone i spokojne, zachowane niemal w niezmienionej formie od dziesięcioleci. To właśnie tam historia spotyka się z inżynierią, architekturą i urbanistyką, pozwalając lepiej zrozumieć rozwój naszego miasta.

Każdy spacer to starannie przygotowana opowieść o Warszawie – jej mieszkańcach, wybitnych inżynierach, architektach, przedsiębiorcach i budowlach, które przez lata współtworzyły charakter stolicy. Uczestnicy poznają zarówno miejsca powszechnie znane, jak i takie, do których na co dzień trudno trafić, odkrywając nieznane historie i ciekawostki techniczne.

Dotychczas uczestnicy odwiedzili między innymi Sewerynów, okolice placu Małachowskiego i ulicy Kredytowej, Stare Miasto, Pragę, Wolę, Plac Powstańców Warszawy, Pałac Kultury i Nauki czy okolice ulic Foksal i Brackiej. Tematyka spacerów obejmuje historię warszawskich mostów, fabryk, kamienic, budynków użyteczności publicznej oraz licznych rozwiązań inżynierskich, które przez lata zmieniały oblicze miasta.

Przed nami kolejny spacer z cyklu „Z SEP-em po inżyniersku po Warszawie”. Są wakacje i wielu z nas spędza je właśnie w stolicy. Warto więc znaleźć około dwóch godzin, zabrać rodzinę lub znajomych i wspólnie odkryć kolejne fascynujące miejsce na mapie Warszawy.

Nie zdradzając jeszcze tematu najbliższego spotkania, już dziś zapraszamy do zarezerwowania czasu.

Środa, 29 lipca 2026 r.
Godzina 17.00

Tradycyjnie spotykamy się przed siedzibą Oddziału Warszawskiego SEP – przy Warszawskim Domu Technika NOT, ul. Czackiego 3/5 w Warszawie.

Informacje o kolejnych spacerach przesyłamy wszystkim członkom Oddziału Warszawskiego SEP, którzy podali adres poczty elektronicznej do korespondencji. Jeżeli nie otrzymują Państwo naszych wiadomości, prosimy o kontakt z Biurem Oddziału. Wspólnie sprawdzimy, czy adres e-mail jest aktualny i poprawnie zapisany w naszej bazie.

Aktualne informacje o działalności Oddziału Warszawskiego SEP, zapowiedzi wydarzeń oraz kalendarz spotkań publikujemy również na stronie internetowej www.sep.warszawa.pl, gdzie można wygodnie dodać interesujące wydarzenia do własnego kalendarza.

Niezależnie od tego, w kolejnym wydaniu newslettera „Tydzień w SEP” opublikujemy szczegółowe zaproszenie na najbliższy spacer.

Serdecznie zapraszamy do wspólnego odkrywania Warszawy – miasta, które nawet po wielu latach potrafi nieustannie zaskakiwać.

A na zachętę, krótkie streszczenie tego co już było.

Każdy spacer udowadnia, że Warszawa to nie tylko główne arterie komunikacyjne i charakterystyczne budynki. To również miejsca ukryte przed wzrokiem przechodniów – podwórka, dawne fabryki, pałace, kamienice, fortyfikacje czy obiekty inżynierskie, których historia jest równie fascynująca, jak losy ludzi, którzy je tworzyli.

Cykl rozpoczęliśmy od dawnego Sewerynowa – jednej z najbardziej niedocenianych części Śródmieścia. Uczestnicy poznali historię secesyjnego teatru wpisanego do Księgi Rekordów Guinnessa dzięki pionierskim rozwiązaniom technicznym, odwiedzili okolice pełne eleganckich pałaców, willi, kamienic przełomu XIX i XX wieku oraz modernistycznych apartamentowców. Nie zabrakło opowieści o dawnych bazarach, balach arystokracji i warszawskim życiu towarzyskim.

Kolejna trasa – „Z PAN-u do Aleksandrii” – prowadziła od pałaców nauki i… trunków przez miejsca związane z warszawską giełdą, historią ulic Czackiego i Traugutta oraz niezwykłymi postaciami związanymi z tym fragmentem miasta. Była to podróż pełna anegdot, ciekawostek i mało znanych historii o instytutach naukowych, dawnych lecznicach oraz warszawskich profesorach.

Dużym zainteresowaniem cieszył się spacer poświęcony mostom warszawskim i praskim fortyfikacjom. Wizyta w mało znanym muzeum Pontiseum pozwoliła obejrzeć autentyczne elementy Mostu Kierbedzia, pierwotnego Mostu Poniatowskiego oraz innych historycznych przepraw przez Wisłę. Następnie uczestnicy odwiedzili pozostałości Fortu Jasińskiego, pawilon Kamień oraz poznali tajemnice tuneli ukrytych pod Wisłą i warszawskimi nasypami.

Nie mogło zabraknąć przemysłowej historii stolicy. Spacer „Nie tylko Norblin i Browary, czyli dawne wolskie fabryki znane i nieznane” przypomniał, że Wola była przez dziesięciolecia przemysłowym sercem Warszawy. Oprócz znanych zakładów Norblina i Browaru Haberbuscha uczestnicy poznali historię fabryk Philipsa, Troetzera, Marciniaka, Kubiaka oraz wielu przedsiębiorstw produkujących pompy, maszyny, chemikalia, konserwy, młyny czy urządzenia rolnicze.

Niewielka ulica Smolna okazała się miejscem niezwykle bogatym w historię. Spacer pozwolił odkryć nie tylko piękne kamienice i modernistyczne budynki, lecz także dawne szpitale, uczelnie, pierwszą fabrykę telefonów, miejsca związane z Romualdem Trauguttem, Tadeuszem Boyem-Żeleńskim czy wydawnictwem Iskry. Dodatkową atrakcją była możliwość wejścia do obiektów na co dzień niedostępnych dla zwiedzających.

Podczas spaceru „Plac Małachowskiego i ulica Kredytowa od frontu i od podwórka” uczestnicy poznali historię Zachęty, kościoła ewangelickiego, Muzeum Etnograficznego oraz dawnej Małej Ziemiańskiej, pierwszych audycji Polskiego Radia i przedwojennego życia tej części miasta. Równie interesujące okazały się kamienice przy ulicy Kredytowej, pełne architektonicznych i historycznych ciekawostek.

Następnie przyszedł czas na „Pięć twarzy Placu Powstańców Warszawy”. Spacer ukazał, jak bardzo zmieniało się to miejsce – od okolic szpitala Dzieciątka Jezus, przez Główną Pocztę, sklepy Wedla, najwyższy budynek przedwojennej Polski, aż po współczesną zabudowę. Uczestnicy poznali historię placu, który wielokrotnie zmieniał swoje oblicze i funkcję.

Spacer „PAST-a, plac Grzybowski, Żelazna Brama, cadyk Alter i Gruby Josek” połączył historię warszawskiej telefonii, handlu, kultury i wielokulturowego dziedzictwa miasta. Były opowieści o słynnych domach handlowych, synagogach, bazarach, rodzinach kupieckich oraz bohaterach związanych z Warszawą żydowską.

Szczególne wrażenie wywarła również wyprawa na Starą Pragę, podczas której uczestnicy podziwiali najpiękniejsze kamienice przy ulicach Brzeskiej, Jagiellońskiej, Targowej i Ząbkowskiej. Spacer pokazał bogactwo architektury od eklektyzmu i secesji po funkcjonalizm oraz przypomniał, jak wiele zabytkowych budynków wciąż czeka na pełną rewitalizację.

Jednym z najbardziej wyczekiwanych spotkań był spacer poświęcony Pałacowi Kultury i Nauki. Uczestnicy poznali kulisy budowy jednego z symboli Warszawy, jego rozwiązania konstrukcyjne, architekturę, funkcjonowanie oraz liczne ciekawostki dotyczące tego monumentalnego gmachu i otaczającego go placu.

W roku 2026 cykl był kontynuowany. Spacer po ulicy Foksal i okolicach Ordynackiej przypomniał historię jednej z najbardziej eleganckich ulic Warszawy – dawnego ogrodu Vauxhall, luksusowych kamienic, pałaców, klubów artystycznych i miejsc związanych z warszawskim życiem kulturalnym drugiej połowy XX wieku.

Z kolei spacer „Bracka – ulica na skos wszystkim, od podwórka: dawniej i w Powstaniu Warszawskim” pozwolił spojrzeć na tę znaną ulicę z zupełnie innej perspektywy. Oprócz historii architektury i urbanistyki uczestnicy poznali dramatyczne wydarzenia Powstania Warszawskiego, literackie związki ulicy oraz niezwykłe podwórka, które do dziś skrywają wiele tajemnic.

Każdy spacer był nie tylko lekcją historii, ale również spotkaniem ludzi ciekawych Warszawy. Pokazywał, że dziedzictwo techniczne i inżynierskie stolicy to nie tylko mosty, budynki czy fabryki, lecz także historie ludzi, którzy je projektowali, budowali i użytkowali. Dzięki zaangażowaniu kol. Andrzeja Englerta uczestnicy mogli spojrzeć na Warszawę z zupełnie nowej perspektywy – jako miasto niezwykłych rozwiązań technicznych, fascynującej architektury i niekończących się opowieści.
Oprowadza nas znany przewodnik miejski po Warszawie Jarosław Kaczorowski vel Spacerolog Praski.

Cykl „Z SEP-em po inżyniersku po Warszawie” na trwałe wpisał się w kalendarz wydarzeń Oddziału Warszawskiego SEP. Każdy kolejny spacer potwierdza, że Warszawa nadal potrafi zaskakiwać, a nawet miejsca mijane codziennie kryją historie, których odkrycie dostarcza uczestnikom wielu emocji i satysfakcji.

Do zobaczenia na kolejnych spacerach!

 

Andrzej Englert

wiceprezes Oddziału Warszawskiego SEP